Beelddenken over Het Nieuwe Werken

beelddenken

In 1986 verscheen het managementboek Images of Organization van Gareth Morgan. In mijn boekenkast werd het boek het eerste waarin organisaties beschreven werden als machines, organisme, hersenen, culturen, politiek systemen en geestelijke gevangenissen. Het gebruik van verschillende beelden en metaforen biedt het voordeel dat een beter en rijker inzicht ontstaat in zoiets complex als organisaties en management. Veel schrijvers van latere managementboeken hebben deze ‘metafoortechniek’ gehanteerd. Wat te denken van ‘Intensieve Mensveehouderij’ (Jaap Peters) en ‘Als Disney de baas was in uw ziekenhuis’ (Fred Lee), ‘Onze ijsberg smelt’ (John Kotter) of ‘Vlinders in de boksring’ (Erwin Wijman e.a.).

In managementtrainingen biedt het werken met metaforen ook een goed aanknopingspunt. Wat is een team? Je kunt er voor kiezen om het begrip te definiëren , of om via metaforen en beelden een inzicht te vormen. Het beeld van een ‘voetbalteam’ levert een andere inzicht in wat een team is, hoe het functioneert, wat de rol van de coach is, hoe het traint en zich ontwikkelt dan het beeld van een ‘8 met stuurman’ (roeiteam) of ‘honkbalteam’. Ook kunnen metaforen helpen om in een ‘analyseproces’ snel een beeld en gevoel te krijgen van de teamleden over hun team. Het beeld (en verhaal) van een woestijn (“we hangen als los zand aan elkaar”), een wespennest (“we accepteren niets van elkaar en reageren snel geprikkeld”) of een omvallende muur (“er is geen onderling vertrouwen”) zegt meer dan de bekende 1000 woorden.

In (onderzoeks)publicaties over Het Nieuwe Werken (HNW) worden ook veel begrippen, kenmerken en definities gehanteerd. Gebruik je deze in organisaties die zich ontwikkelen naar een ‘HNW-organisatie’, dan leidt dit veelal tot een rationele en technische (woord)discussie. Die eerder leidt tot ‘afstand en debat’ dan tot ‘toenadering en dialoog’. Daarom is het niet alleen leuk, maar ook functioneel om beelden en metaforen te gebruiken bij organisatieontwikkeling. In workshops met medewerkers bijvoorbeeld. Het gebruik van (bij voorkeur persoonlijk gecreëerde of gekopieerde) beelden en metaforen leidt tot een veelal intieme uitwisselingen van wensbeelden, angsten, kritische noten, zorgen, visies op mens- en maatschappij gekoppeld aan ‘Het Nieuwe Werken’. Het brengt naar boven hoe mensen er naar kijken, waar ze warm van worden of juist koud. Weliswaar ‘eendimensionaal’ (=een aspect benadrukkend), maar wel (opr)echt . Zo maar vier voorbeelden uit een recente workshop:
• Een parkeerplaats met maar een auto: “ik baal er van als iedereen thuis werkt; ik mis dan de verbondenheid met mijn collega’s”.
• Een vrouw thuis met laptop naast een ziek kindje: “ik heb minder stress als ik thuis ben en daar kan werken, dus als ik werk en zorg kan en mag combineren”.
• Een campus met chillende studenten: “onze organisatie moeten aantrekkelijk zijn voor een nieuwe generatie medewerkers”.
• Een man liggend op een bankje met het boek ‘De menskant van veranderen’ op zijn hoofd: “het zal allemaal wel, maar ik heb het er knap moeilijk mee om mee te gaan met de snelheid van technologie die mijn werk meer en meer gaat beïnvloeden”

Morgan’s boek maakt duidelijk dat het gebruiken van een metafoor een manier van denken en een manier van zien inhoudt, die ons toont hoe we in het algemeen tegen onze wereld aankijken. Door met mensen/collega’s beelden van HNW uit te wisselen, wordt het onderwerp persoonlijk en dichtbij. Van mensen. Of zoals iemand het in een workshop treffend zei: Het Nieuwe Werken ben je eigenlijk zelf. HNW is geen rationeel construct. Ligt hier niet de kern? In ieder geval helpt het om met mensen in dialoog te gaan, om mensen ‘te bewegen’. Wat verdraaid handig is als je een HNW-organisaties wilt ontwikkelen.

Een deelnemer van een gemeentelijke organisatie in het westen van het land, kwam in een workshop met deze tekst. Veelzeggend. Uit het hart. Mensentaal die aankomt, doet luisteren en verbindt.
Het draait er om dat je het vertrouwen geeft en krijgt om je werk te kunnen doen op de manier die past en goed is. Die past binnen de hard werkende mentaliteit van onze gemeente. Je werkt daar waar dit nodig is. Dát is de Eigen-Tijdse-Wijze-van-Werken binnen onze gemeente.
– SAMENWERKEN zonder een ‘9tot5’ MENTALITEIT is een gewoon goed is en eigenlijk een publieke waarde binnen onze gemeenschap
– Blijf BIJ DE TIJD om de ontwikkelingen te volgen en ga er op uit als je taak dit van je vraagt
– Zorg er voor dat wat je doet zichtbaar is, wees TRANSPARANT
– Voel je VERBONDEN met je werk
– VERTROUW elkaar.

Over de schrijver
“Veranderen is morgen DOEN! Zonder DOEN komt er geen verandering! Wég met de ingesleten principes en planmatige methoden van verandermanagement. Die passen niet meer in deze snelle en complexe tijd! Ze blokkeren versnelling en boosten op de werkvloer."

Laat een reactie achter

*

captcha *